Voordat een kind kan leren omgaan met zijn gevoelens, moet het die gevoelens eerst herkennen. En dat is nog niet zo vanzelfsprekend: een kind voelt van alles door elkaar, soms wel meerdere gevoelens tegelijk, net als een smoothie van emoties. Leren herkennen en benoemen wat er speelt, is de eerste en belangrijkste stap, en iets wat je samen kunt oefenen.
Waarom benoemen helpt
Een gevoel dat een naam heeft, is minder eng. Wanneer een kind kan zeggen ‘ik ben teleurgesteld’ in plaats van alleen maar te huilen of te schoppen, ontstaat er ruimte om te begrijpen wat er aan de hand is. Voor jou als ouder wordt bovendien duidelijker hoe je kunt helpen.
Het lijf geeft signalen
Emoties zitten niet alleen in het hoofd, maar ook in het lijf: een brok in de keel, kriebels in de buik, een warm hoofd. Kinderen die leren letten op die lichamelijke signalen, merken sneller wanneer er een gevoel opkomt, nog voordat het overkookt.
Emoties komen vaak samen
Het is normaal om meerdere dingen tegelijk te voelen: blij én zenuwachtig voor een feestje, boos én verdrietig na een ruzie. Uitleggen dat gevoelens zich mogen mengen, helpt een kind om zichzelf niet gek te vinden als het ‘van alles’ voelt.
Samen oefenen met woorden
Je kunt een kind helpen door zelf gevoelens te benoemen (“ik zie dat je even boos bent”) en door samen een woordenschat voor emoties op te bouwen. Hoe meer woorden een kind heeft, hoe genuanceerder het kan voelen en vertellen.
Aan de slag: probeer dit vandaag
Speel samen ‘welk gevoel ben ik?’: trek om de beurt een gezicht en laat de ander raden welk gevoel het is. Bedenk er samen het woord bij. Leuk, kort, en je kind bouwt ongemerkt aan zijn gevoelswoordenschat.
Hoe het doe-dagboek helpt
Het doe-dagboek maakt dit heel concreet. Met kleine invulopdrachten, zoals inkleuren hoe groot een gevoel is op de Gevoelsthermometer of tekenen waar in het lijf iets zit, oefent een kind spelenderwijs met herkennen en benoemen. Elke dag een klein stapje, precies wat past bij hoe kinderen leren.
Conclusie
Emoties herkennen en benoemen is de basis onder alle andere gevoelsvaardigheden. Door er samen woorden aan te geven en te letten op de signalen van het lijf, help je een kind om beter te begrijpen wat er in zijn koppie gebeurt.
Lees meer over gevoelens en emoties leren kennen.
Bekijk en bestel “Op avontuur in je koppie” in de shop →
